مشکلات ادامه‌دار مسکن ملی در تبریز؛ از وعده مسئولان تا انتظار بی‌پایان اقشار نیازمند!

به گزارش خبرنگار تابناک در استان آذربایجان‌شرقی، بر این اساس، در سال‌های اخیر طرح‌هایی برای خانه‌دار کردن اقشار مختلف جامعه اجرا شده است که «طرح اقدام ملی مسکن» یکی از آن‌هاست؛ طرحی که قرار بود با تکمیل پروژه‌های ناتمام مسکن مهر، گامی در جهت جبران عقب‌ماندگی بخش مسکن باشد.

وضعیت پروژه‌های مسکن ملی در تبریز با چالش‌های جدی روبرو شده است. در حالی که بسیاری از متقاضیان منتظر تکمیل واحدهای خود هستند، پروژه‌هایی مثل باغمیشه به دلیل مشکلات مالی و عملکرد ضعیف پیمانکاران، با توقف یا کندی شدید مواجه شده‌اند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که بخش بزرگی از این تأخیرها به عدم پرداخت به‌موقع تسهیلات بانکی و عدم تعهد پیمانکاران برمی‌گردد؛ موضوعی که باعث شده نهادهای اجرایی اکنون با رویکردی سخت‌گیرانه‌تر، به دنبال تغییر پیمانکاران یا بازنگری در قراردادها باشند.

در کلان‌شهر تبریز نیز سه پروژه «باغمیشه» ، «طالقانی» و «اندیشه» در قالب نهضت ملی مسکن در حال اجراست. با این‌حال، پرسش اصلی این است که این پروژه‌ها با چه سرعت و کیفیتی پیش می‌روند و چه زمانی به بهره‌برداری می‌رسند؛ زیرا تنها با تکمیل واقعی و تحویل به‌موقع واحدها، می‌توان ادعا کرد که گامی بلند در پاسخگویی به نیاز مسکن شهروندان تبریزی برداشته شده است.

دنبال جرم‌شناسی نیستیم، اما شبکه بانکی بالاترین سهم تقصیر را دارد!

«علیرضا نوین» عضو کمیسیون عمران و نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی در این رابطه به خبرنگار تابناک در استان آذربایجان‌شرقی، گفت: بر اساس اصل ۳۱ قانون اساسی، برای هر شهروند ایرانی که تشکیل خانواده می‌دهد، حق برخورداری از مسکن مناسب پیش‌بینی شده است. با وجود اقدامات فزاینده انجام‌شده طی ۴۷ سال گذشته، هم‌اکنون حدود هفت میلیون خانوار در سراسر کشور در منازل استیجاری سکونت دارند که اتخاذ تصمیمات قاطع در این خصوص، ضروری است.

وی افزود: طرح مسکن مهر مشکلات قریب به چهار یا پنج میلیون نفر را به‌ظاهر حل کرد، اما مسائل این حوزه همچنان پابرجا است. در ادوار مختلف مجلس شورای اسلامی، قوانین متعددی تدوین و سیاست‌های کلی بالادستی ابلاغ شده است. همچنین اولویت‌هایی نظیر مدیریت زمین، که از ابتدای انقلاب اسلامی مطرح بوده، اجرای برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در حوزه بافت فرسوده، گروه‌های کم‌درآمد و بهزیستی پیگیری شده است. تدوین برنامه جامع مسکن که طی دو مرحله انجام شده و مهلت آن به اتمام رسیده است نیز در اولویت قرار دارد.

عضو کمیسیون عمران و نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی عنوان کرد: یکی از این اولویت‌ها، مسکن ملی یا طرح نهضت ملی مسکن است و در جهش تولید مسکن نیز به مواردی اشاره شده است. با مرور طرح‌های توسعه‌ای شهر و قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، اهمیت موضوع مسکن به‌وضوح قابل مشاهده است؛ این در حالی است که برخی مشکلات مسکن مهر از گذشته تاکنون همچنان حل‌نشده باقی مانده است.

مسکن، پرنوسان‌ترین و اثرگذارترین حوزه اقتصاد

وی تأکید کرد: موضوع مسکن طی ۴۷ سال گذشته همواره مطرح بوده و دهه‌های ۶۰ و ۷۰ اوج بروز مشکلات مسکن در جامعه بود. تا اوایل دهه ۷۰، بازار مسکن روندی سینوسی داشت و نوسانات افزایشی یا کاهشی آن به‌صورت دوره‌های دوساله ارزیابی می‌شد. اما از دهه ۹۰ به بعد، مسکن به پرنوسان‌ترین و اثرگذارترین حوزه اقتصاد و کانون توجه سیاست‌گذاران در کشور تبدیل شد، ضمن اینکه این بخش یکی از حوزه‌های مهم اشتغال‌زایی است.

نوین ادامه داد: در شهر تبریز از دهه ۹۰ به بعد، به‌طور ناگهانی شاهد جهش قیمت ساخت بودیم. در برنامه هفتم توسعه که در مجلس یازدهم تدوین شد، قانون‌گذار پیش‌بینی کرد که با توجه به طولانی بودن مدت‌زمان خانه‌دار شدن، که حدود ده سال برآورد می‌شد، اقداماتی در راستای کاهش این شاخص به هفت‌ونیم سال انجام گیرد.

وی با بیان اینکه طبق برنامه‌ریزی‌ها مقرر شده بود سالانه یک میلیون واحد مسکونی برای خانه‌دار شدن اقشار فاقد مسکن ساخته شود، عنوان کرد: واقعیت تلخ کنونی در تبریز و کشور، این است که ساخت سالانه یک میلیون واحد مسکونی که قرار بود از سال ۱۴۰۰ آغاز شود، تاکنون محقق نشده است. ما به‌دنبال جرم‌شناسی نیستیم، اما شبکه بانکی بالاترین سهم تقصیر را دارد.

عضو کمیسیون عمران و نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس، اضافه کرد: پروژه‌های نهضت ملی مسکن در تبریز در مجموع به حدود ۳۰ هزار واحد هم نمی‌رسد که این تعداد شامل بافت فرسوده، بازسازی، ساخت‌وساز شخصی، و خانه‌های سازمانی نیروهای مسلح و کارگری است. در ۹۰ درصد پروژه‌های مسکن ملی تبریز، وام اولیه ۵۵۰ میلیون تومانی به ۸۵۰ میلیون تومان افزایش یافته است، اما فاصله زمانی میان آماده‌سازی و تحویل واحدها بسیار طولانی است.

مهمترین مشکلات نهضت ملی مسکن چیست؟

وی ادامه داد: ۱۰ درصد قراردادها ۶۵۰ میلیون تومانی و ۹۰ درصد آن‌ها ۵۵۰ میلیون تومانی است. میانگین پیشرفت فیزیکی مجموع این ۳۰ هزار واحد، بین ۴۵ تا ۵۰ درصد است و با تلاش متولیان، تاکنون دو هزار و ۵۰۰ واحد تحویل داده شده و پیش‌بینی می‌شود تا دهه فجر سال جاری نیز یک هزار و ۵۰۰ واحد دیگر، آماده و تحویل شود.

نوین در خصوص مشکلات نهضت ملی مسکن خاطرنشان کرد: نوسانات قیمت مصالح، عدم تأمین مبلغ وام از سوی بانک‌ها و تاخیر در پرداخت به‌موقع سهم آورده از سوی برخی متقاضیان، از مهم‌ترین مشکلات این نهضت به‌شمار می‌رود. کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی به این نتیجه رسیده است که شبکه بانکی، نقش پررنگی در ایجاد مشکلات داشته و در انجام تکالیف خود کوتاهی کرده است.

وی در ادامه افزود: مجلس شورای اسلامی نیز رویکرد خود را در قبال سایر واحدها تغییر داده و مقرر شده است بر اساس ماده ۵۰ برنامه هفتم پیشرفت، دولت به‌جای نقش‌آفرینی به عنوان سازنده، صرفاً مسئولیت تأمین زمین را برعهده داشته باشد. بر این اساس، ابلاغ شده است که دو دهم از مساحت کل کشور، معادل حدود ۳۳۰ هزار هکتار، به محدوده شهرها افزوده شود تا زمین مورد نیاز به متقاضیان باقی‌مانده، واگذار شده و تسهیلات ساخت جهت اجرا بر اساس سلایق خودشان، اعطا شود.

عضو کمیسیون عمران و نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس، عنوان کرد: همچنین طرح اجاره به شرط تملیک یا مسکن استیجاری در کشور کلید خورده است تا بر اساس آن، حدود ۱۰۰ هزار واحد مسکونی در سراسر کشور آماده شده و به مدت پنج سال در اختیار تعدادی از جوانان و مزدوجین جدید قرار گیرد که البته مراحل پایش و ثبت‌نام آن هنوز آغاز نشده است. 

وی در ادامه تاکید کرد: همچنین سهم مسکن ملی تبریز در مقایسه با سهم ۸۵۰ هزار واحدی کل کشور، قریب به ۳۰ هزار واحد است. با فرض رسیدن به سهم ۵۰ هزار واحدی برای تبریز، درصد آن نسبت به جمعیت شهر، بسیار پایین است و امید است در این زمینه، همتی جمعی شکل بگیرد.

نوین همچنین با اشاره به افزایش نرخ اجاره‌بها به بیش از ۲۵ درصد در برخی کلان‌شهرها و پدیده احتکار و خالی نگه داشتن واحدها از سوی بانک‌ها و شرکت‌ها تأکید کرد: در این خصوص، برخورد قانونی و قاطع سیستم قضایی و دولت به‌ویژه در دوران پساجنگ، امری ضروری است.

آمار جدید بنیاد مسکن از ساخت واحدهای روستایی در آذربایجان‌شرقی

«حجت‌اله سروری» مدیرکل بنیاد مسکن استان آذربایجان‌شرقی در این رابطه به خبرنگار تابناک در استان آذربایجان‌شرقی، گفت: هفت هزار و ۶۸۶ واحد پروژه برای طرح نهضت ملی مسکن در قالب واحد‌روستایی در شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت آغاز شده بود که تمامی متقاضیان به پروژه‌ها تخصیص داده شدند.

وی با اشاره به اینکه تمامی این هفت هزار و ۶۸۶ متقاضی برای دریافت تسهیلات به بانک‌ها معرفی شده‌اند، افزود: عملیات ساخت شش هزار و ۶۳۵ واحد آغاز شده و شش هزار و ۱۹۹ واحد اسکلت و سقف‌شان به پایان رسیده است.

مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی آذربایجان شرقی عنوان کرد: از تعداد کل پروژه‌های آغاز شده، پنج هزار و ۳۹۱ واحد در مرحله نازک‌کاری بوده و از واحدهایی که نازک‌کاری آن انجام شده، کارهای پایانی چهار هزار و ۷۴۷ واحد انجام شده و به بیانی ساده‌تر ساخت این واحدها به اتمام رسیده است.

وی خاطرنشان کرد: در مجموع ساخت واحدهای روستایی در شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت که از خط اعتباری نهضت ملی مسکن استفاده می‌کنند، پیشرفت ۶۴ و یک‌دهم درصدی داشته و روز‌به روز به تحقق ۱۰۰ درصدی نزدیک می‌شود.

سروری تصریح کرد: در پروژه‌هایی که بنیاد مسکن متولی اجرای آن است، کار به خود مردم واگذار می‌شود تا برحسب علاقه خود و متناسب با نیازی که خانواده‌ها دارند، ساخت خانه‌ها را پیش برده و نیازمندی خودشان از جمله ویژگی‌های منحصربه‌فرد در جانمایی کاربری‌ها و انتخاب مصالح از نظر طرح و رنگ و کیفیت مصالح را لحاظ کنند.

آیا اقشار نیازمند حمایت بیشتر، از مزایای خانه‌دار شدن بهره‌مند می‌شوند؟

«بابک نجفیان» مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجان‌شرقی با اشاره به سه پروژه در دست اجرای نهضت ملی مسکن کلان‌شهر تبریز به خبرنگار تابناک در استان آذربایجان‌شرقی، گفت: پروژه ۶۰۶ واحدی باغمیشه به عنوان یکی از پروژه‌های نهضت ملی مسکن تبریز شامل ۱۲ بلوک ۴۸ واحدی و یک بلوک ۳۰ واحدی است که در حال تکمیل است و مقرر است بر اساس زمان‌بندی ارائه شده، تکمیل و در اختیار شهروندان قرار گیرد. همچنین، حل شدن مشکل بانکی پیمانکار و تعیین تکلیف شدن موضوع تسهیلات، عواملی هستند که به تکمیل پروژه سرعت می‌بخشند.

وی با اشاره به پروژه ۲۰۸ واحدی طالقانی تبریز افزود: این پروژه شامل دو بلوک ۱۰۰ و ۱۰۸ واحدی بوده و با برخورداری از حدود ۷۵ درصد پیشرفت و انجام تخصیص واحدها، عملیات نماکاری و نازک‌کاری داخلی واحدها به منظور تحویل سریع به متقاضیان در حال انجام است و به‌تازگی، تخصیص واحدها به متقاضیان دارای آورده اولیه کافی، انجام شده است.

مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی با اشاره به سومین پروژه نهضت ملی مسکن تبریز تحت عنوان پروژه ۹۳۲ واحدی اندیشه تبریز عنوان کرد: این پروژه شامل بلوک‌های ۸۰، ۱۲۰، ۱۳۹، ۱۴۰، ۱۶۸، ۱۲۰ و ۱۶۵ واحدی بوده و زیرساخت‌های اصلی پروژه تا ورودی مجتمع، اجرا شده و اجرای محوطه‌سازی نیز در دستور کار قرار دارد. همچنین، ضمن تاکید بر سیاست‌های حمایتی دولت، هماهنگی‌های لازم به منظور بهره‌مندی متقاضیان تحت پوشش نهادهای حمایتی از این پروژه، در حال انجام است تا اقشار نیازمند حمایت بیشتر، از مزایای خانه‌دار شدن در این طرح، بهره‌مند شوند.

«علیرضا معتمدنیا» رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان آذربایجان‌شرقی در خصوص اقدامات انجام شده از سوی این سازمان به خبرنگار تابناک در استان آذربایجان‌شرقی، گفت: سازمان نظام مهندسی ساختمان استان، نهایت همکاری را در خصوص انجام پروژه‌های نهضت ملی مسکن از طریق ارائه تخفیف ۵۰ درصدی در تعرفه طراحی، نظارت و اجرا انجام داده است.

وی در ادامه عنوان کرد: همچنین اقداماتی در راستای نظارت مستمر از سوی ناظرانی که از طریق سیستم ارجاع انتخاب شده بودند، در تمامی پروژه‌های نهضت ملی مسکن انجام شده است.

به گزارش تابناک، با توجه به اهمیت طرح نهضت ملی مسکن تبریز، انتظار می‌رود که رفع مسائل طرح مسکن ملی تبریز، به‌عنوان یکی از طرح‌های حمایت‌شده از سوی دولت، همواره مورد تأکید متولیان امر قرار گیرد زیرا علاوه‌بر شتاب‌بخشی به خانه‌دار شدن اقشار کم‌برخوردار، نقش مؤثری در ایجاد اشتغال پایدار خواهد داشت.

گزارش: سولماز کاظمی