چشم‌پزشک دولت، نقطه کور کابینه؟!/ مردم نگران بنزین، بازی قائم‌پناه در زمین حاشیه‌ها

به گزارش سرویس انرژی تابناک، اظهارات تازه درباره بنزین و جمع‌آوری کارت‌های سوخت جایگاه‌ها، بار دیگر نام محمدجعفر قائم‌پناه را به صدر حاشیه‌های سیاسی و رسانه‌ای کشاند. 

معاون اجرایی رئیس‌جمهور که ظاهراً هر بار پشت تریبون قرار می‌گیرد، به جای آن‌که افکار عمومی را نسبت به برنامه‌های دولت مطمئن کند، پرسش‌ها و نگرانی‌های تازه‌ای به وجود می‌آورد، این بار هم موضوعی را به میان کشیده که به طور مستقیم با زندگی روزمره مردم، هزینه رفت‌وآمد، سفرهای خانوادگی و معیشت میلیون‌ها ایرانی ارتباط دارد.

مسئله فقط یک اظهارنظر درباره کارت سوخت نیست؛ مسئله، تکرار الگویی است که در آن سخنان یک مقام ارشد دولت پیش از آن‌که گره از مشکلات کشور باز کند به موضوعی برای واکنش‌های رسانه‌ای، توضیحات تکمیلی و حاشیه‌های تازه تبدیل می‌شود. در شرایطی‌که دولت پزشکیان با انبوهی از مشکلات اقتصادی، ناترازی انرژی، تورم و نارضایتی عمومی روبه‌روست، آیا واقعاً به اندازه کافی مسئله وجود ندارد که برخی مسئولان با اظهارات نسنجیده بر حجم آنها اضافه می‌کنند؟

قائم‌پناه؛ مسئول یا مغفول!

محمدجعفر قائم‌پناه یک مدیر تازه‌وارد ساختار اجرایی کشور نیست. او سال‌ها در مسئولیت‌های مختلف مدیریتی حضور داشته، تجربه فعالیت در حوزه سلامت و مدیریت دانشگاهی را در کارنامه دارد و در دولت چهاردهم نیز از اعضای شورای راهبری انتخاب اعضای کابینه بود. او معاون اجرایی رئیس‌جمهور و سرپرست نهاد ریاست‌جمهوری است؛ جایگاهی که به‌طور طبیعی با هماهنگی امور اجرایی دولت و پیگیری برنامه‌ها و تصمیمات رئیس‌جمهور ارتباط دارد، بنابراین نمی‌توان از او انتظار داشت مانند یک چهره عادی سیاسی، بدون محاسبه پیامدهای سخنانش اظهارنظر کند. 

قائم‌پناه به دلیل جایگاهش در حلقه نزدیک به رئیس‌جمهور و نقشی که در فرایند شکل‌گیری دولت داشته، باید بیش از بسیاری از مدیران دیگر نسبت به پیامدهای کلمات خود حساس باشد. اتفاقاً سابقه مدیریتی طولانی، نه امتیازی برای چشم‌پوشی از خطاهای کلامی بلکه دلیلی برای مطالبه‌گری بیشتر است. از مدیری که سال‌ها در ساختار اداری کشور مسئولیت داشته انتظار می‌رود بداند هر جمله یک مقام ارشد دولت، به‌ویژه درباره موضوعات حساسی مانند بنزین، سیاست خارجی و امنیت ملی، چه بازتابی در جامعه خواهد داشت.

از غنی‌سازی تا بنزین؛ حاشیه‌هایی که تکرار می‌شوند!

اظهارات چندی پیش قائم‌پناه درباره غنی‌سازی هسته‌ای؛ نمونه‌ای از سخنانی بود که به‌سرعت به یکی از بحث‌های داغ سیاسی تبدیل شد. او در همان اظهارات از ضرورت کاهش هزینه‌ها و جلوگیری از آسیب به زیرساخت‌های کشور سخن گفت اما صورت‌بندی این موضوع در قالب کنار گذاشتن غنی‌سازی، پرسش‌ها و واکنش‌های گسترده‌ای ایجاد کرد و سخنگوی دولت نیز ناچار شد درباره آن موضع‌گیری کند. اکنون نیز موضوع کارت‌های سوخت جایگاه‌ها و بحث قیمت بنزین به حاشیه‌ای تازه تبدیل شده است. این تکرار، پرسشی جدی را پیش روی دولت قرار می‌دهد: چرا یکی از نزدیک‌ترین مدیران اجرایی رئیس‌جمهور، به جای آن‌که با اظهارات دقیق و حساب‌شده به تقویت اعتماد عمومی کمک کند بارها به نقطه آغاز یک جنجال رسانه‌ای تبدیل می‌شود؟

البته هر مقام دولتی حق دارد درباره مسائل کشور اظهارنظر کند و نقد سیاست‌های موجود نیز بخشی از مسئولیت مدیران است اما میان بیان یک دیدگاه کارشناسی و طرح سخنی که بدون توضیح کافی، نگرانی عمومی ایجاد می‌کند، تفاوت وجود دارد. مقام ارشد دولت باید بداند که کلماتش فقط در یک جلسه یا جمع محدود شنیده نمی‌شود؛ سخنان او ممکن است به‌عنوان نشانه‌ای از تصمیم آینده دولت تفسیر شود.

مردم زیر بار معیشت؛ جعفر دنبال نرخ بنزین!

قائم‌پناه و دیگر مسئولان دولت باید بدانند که بنزین برای بخش بزرگی از مردم، کالای لوکس یا ابزار تفریح نیست. کارگری که هر روز باید خود را به محل کار برساند، راننده‌ای که درآمدش به میزان پیمایش خودرو وابسته است، خانواده‌ای که برای رفت‌وآمد فرزندانش به خودرو نیاز دارد و مسافری که در تعطیلات تنها فرصت سفر سالانه خود را پیدا می‌کند، همگی با مسئله سوخت ارتباط مستقیم دارند. برای بسیاری از خانواده‌ها، سفر نوروزی یا تابستانی شاید تنها فرصت چندروزه برای فاصله‌گرفتن از فشار زندگی باشد. همین خانواده‌ها امروز باید نگران هزینه مسکن، خوراک، درمان، آموزش و ده‌ها خرج دیگر باشند. در چنین شرایطی، انتشار خبر محدودیت کارت‌های جایگاه یا طرح اعداد نگران‌کننده درباره قیمت بنزین، بدون توضیح دقیق درباره جزئیات و آثار آن، چه ضرورتی دارد؟

اگر دولت برای مقابله با قاچاق سوخت و مدیریت مصرف برنامه دارد، باید آن را شفاف و با جزئیات توضیح دهد. مردم حق دارند بدانند چه تغییری در دسترسی آنها به سوخت ایجاد می‌شود، سهمیه‌ها چه سرنوشتی پیدا می‌کنند و در شرایط اضطراری یا سفرهای بین‌شهری چه راهکاری پیش‌بینی شده است. نمی‌توان از مردم انتظار داشت هر روز با یک خبر تازه درباره بنزین مواجه شوند و خودشان پیامدهای آن را حدس بزنند.

تاوان اظهارنظرها بر دوش دولت پزشکیان!

یکی از مشکلات دولت‌ها فقط تصمیم‌های نادرست نیست؛ گاهی ناهماهنگی در اطلاع‌رسانی و اظهارات متناقض یا مبهم مقام‌ها نیز به اندازه یک تصمیم اشتباه هزینه‌ساز می‌شود. وقتی یک مقام از تغییر در سهمیه و کارت سوخت سخن می‌گوید، مقام دیگری توضیح متفاوتی ارائه می‌کند و دستگاه مسئول نیز ناچار به روشن‌کردن ابعاد موضوع می‌شود، نتیجه چیزی جز افزایش سردرگمی و کاهش اعتماد عمومی نیست.

دولت پزشکیان در شرایطی فعالیت می‌کند که مردم برای عبور از مشکلات اقتصادی به تصمیم‌های روشن، ثبات در سیاست‌گذاری و اطلاع‌رسانی قابل اعتماد نیاز دارند. در چنین فضایی، تکرار حاشیه‌های ناشی از سخنان مدیران ارشد، نه کمکی به دولت می‌کند و نه مشکلی از زندگی مردم حل خواهد کرد.

قائم‌پناه به‌عنوان معاون اجرایی رئیس‌جمهور باید بیش از دیگران نسبت به این مسئله حساس باشد. اگر مسئولیت او پیگیری امور اجرایی و کمک به پیشبرد برنامه‌های دولت است، انتظار می‌رود در حوزه اطلاع‌رسانی نیز به کاهش تنش و ابهام کمک کند، نه اینکه هر چند وقت یک بار با یک اظهارنظر تازه، دولت را در موقعیت دفاع و توضیح قرار دهد.

آقای پزشکیان؛ تمامش کنید!

مسعود پزشکیان باید درباره شیوه مدیریت ارتباطات و اظهارات مدیران ارشد دولت پاسخگو باشد. آیا در دولت سازوکاری برای هماهنگی مواضع درباره موضوعات حساس اقتصادی و اجتماعی وجود دارد؟ آیا قرار است هر مقام دولتی درباره بنزین، سهمیه، قیمت و سیاست‌های انرژی جداگانه سخن بگوید؟ اگر اظهارات یک مقام ارشد بارها به حاشیه تبدیل شود، چه کسی مسئول اصلاح این روند است؟

مردم از مسئولان انتظار ندارند مشکلات را پنهان کنند یا درباره واقعیت‌های اقتصادی سکوت کنند؛ انتظار دارند پیش از بیان هر خبر نگران‌کننده، اطلاعات دقیق، برنامه روشن و راهکار عملی در اختیار داشته باشند. دیگر نیازی نیست با اظهارات شتاب‌زده یا مبهم، حاشیه‌ای تازه به فهرست مشکلات دولت و مردم اضافه کنند. 

اگر قائم‌پناه قرار است معاون اجرایی رئیس‌جمهور باشد، انتظار طبیعی این است که در عمل به کاهش مشکلات اجرایی کمک کند؛ نه اینکه نامش بارها در صدر خبرهایی قرار بگیرد که دولت ناچار به توضیح و اصلاح برداشت‌ها درباره آنها شود. مردم از دولت پاسخ می‌خواهند، نه نگرانی تازه!