آقای وزیر، آغوش کشور برای کدام باز است؛ نخبگان جوان یا مهاجران افغان؟
وزیر ورزش و جوانان از آغوش باز دولت برای بازگشت جوانان مهاجرت کرده سخن میگوید و این در حالی است که آمار مهاجرت از کشور در همین شرایط فعلی، آمار نگران کننده را ثبت کرده است.

اظهارات وزیر ورزش و جوانان از نگاه مثبت دولت برای بازگشت نخبگان روایت و حکایت میکند اما در سویی دیگر انطباقی با شرایط جاری مهاجرت نخبگان به خارج از کشور در همین شرایط فعلی، ندارد.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، نگاه مثبت دولت به بازگشت نخبگان، اتفاق و حرف ارزندهایست اما آنچه در این روزها شاهدش هستیم آغوش باز شیبدار است؛ یعنی آغوش باز است، اما در مسیر شیبدار که جدایی جوانان و نخبگان از وطن را در پی دارد.
احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جامور وانان گفته است: «ما قلباً از اینکه جوانان به دلیل مشکلات شغلی، معیشتی یا دغدغههای آینده از ایران رفتهاند، متأثر هستیم، اما آغوش دولت چهاردهم به روی آنها باز است. ایران سرزمین آنهاست و این جوانان متعلق به همین کشور هستند.»
مهاجرت "از" و "به" ایران
این سخنان در ظاهر امیدوارکننده است؛ اما پرسش اصلی جای دیگری است: آیا صرفاً باز بودن آغوش دولت برای بازگشت کافی است، وقتی بخشی از جوانان ایرانی اساساً دلیلی برای ماندن نمیبینند؟ علاوه بر این، به راستی آغوش کشور در عالم واقعیت برای نخبگان بیشتر گشوده است یا برای اتباع افغانستان؟ جوانانی که از ایران می روند و اتباعی که ایران را برای زندگی خود -ه صورت مجاز و غیرمجاز- انتخاب کرده اند. حتی بازگرداندن اتباع غیرمجاز به کشور خود نیز، هرچند در آغاز با تب و تابی همراه بود، اما دیگر خبرچندانی از آن نیست و برخی از بازگردانده شدهها، به طرقی دیگر، باز به ایران برگشتهاند.
ما حق همسایگی را حتما در مورد این میهمانان رعایت خواهیم کرد، اما طبیعتا قرار نیست همسایه، جایگزین عزیزان و اهل خانه شوند.
مسئله فقط بازگشت نیست؛ مسئله ماندن است
مهاجرت جوانان و متخصصان ایرانی دیگر صرفاً یک پدیده فردی نیست. افزایش تمایل به مهاجرت، خروج دانشجویان و متخصصان و تلاش خانوادهها برای ساختن آیندهای در خارج از کشور، نشانهای از یک مسئله عمیقتر است؛ مسئلهای که ریشههای آن را باید در اقتصاد، اشتغال، کیفیت زندگی، چشمانداز آینده و احساس برخورداری از فرصتهای برابر جستوجو کرد.
آمارهای مربوط به شمار دانشجویان ایرانی در خارج از کشور نیز نشاندهنده ابعاد قابلتوجه این روند است. بر اساس برخی برآوردها، شمار دانشجویان ایرانی خارج از کشور به بیش از ۱۱۰ هزار نفر رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با سالهای گذشته رشد چشمگیری را نشان میدهد. علاوه بر این باید مهاجرت همیشگی نخبگان و رتبه های برتر به خارج از کشور را نیز به عنوا اصلی ترین معضل، دید و تامل کرد.
اما پشت این اعداد، انسانهایی قرار دارند؛ جوانانی که سالها برای تحصیل، تخصص و ساختن آینده هزینه کردهاند و اکنون در برابر یک انتخاب دشوار ایستادهاند: آنها که در ایرانند می گویند آیا می توانند ادامه دهند و یا باید ساز سفر را کوک کنند؟ و آنها که در خارج در حال تحصیل هستند، از خود می پرسند "آیا بازگشت به خانه یا ادامه زندگی در جایی که تصور میکنند فرصت بیشتری برای آینده دارند؟"
یک تناقض بزرگ در سیاست مهاجرتی
در سوی دیگر، ایران همچنان با حضور میلیونها تبعه خارجی، بهویژه مهاجران افغانستانی، مواجه است. مقامهای مسئول طی سالهای اخیر بارها درباره تعداد اتباع مجاز و غیرمجاز، ساماندهی اتباع و طرحهای بازگشت اتباع غیرمجاز گزارش دادهاند.
این دو روند در کنار یکدیگر، یک پرسش مهم را ایجاد میکند: چرا کشوری که برای مدیریت نیروی انسانی مهاجر خود با چالشهای جدی مواجه است، همزمان با از دست دادن بخشی از سرمایه انسانی جوان و تحصیلکرده خود نیز روبهروست؟ آینده چنی جایگزینی، ایران را به چه سمت و سویی می برد؟
البته این مسئله را نباید به تقابل «جوان ایرانی» و «مهاجر افغانستانی» تقلیل داد. بسیاری از مهاجران نیز خود قربانی شرایط دشوار اقتصادی و اجتماعیاند و حضور آنان موضوعی پیچیده با ابعاد انسانی، اقتصادی و امنیتی است. لذا با تاکید بر ضرورت امداد به اتباع کشور همسایه و دوست، اما باید به فکر شرایط ایران نیز بود.
مسئله اصلی، سیاستگذاری درباره سرمایه انسانی است. آغوش باز، بدون فرصت شغلی چه معنایی دارد؟ یک جوان متخصص برای بازگشت فقط به یک دعوت رسمی نیاز ندارد. او به شغل، درآمد قابل اتکا، امنیت سرمایهگذاری، امکان رشد حرفهای، آزادی انتخاب، کیفیت زندگی و مهمتر از همه، تصویری روشن از آینده نیاز دارد.اگر این عوامل فراهم نباشد، حتی صمیمانهترین دعوتها نیز ممکن است نتواند یک مهاجر را به بازگشت متقاعد کند. از همین رو، شاید پرسش دقیقتر از وزیر ورزش و جوانان این نباشد که «آیا آغوش کشور واقعا برای حفظ جوانان باز است که برای بازگشت ان طیف دیگر هم باز باشد؟»
پرسش این است: چه چیزی قرار است این جوان را قانع کند که از فرودگاه مقصد، بلیت بازگشت به ایران بگیرد؟ و پیش از آن چه چیزی ارائه می دهید که اصلا به فکر رفتن نباشد؟
سرمایه انسانی؛ چیزی که بهسادگی جایگزین نمیشود
از دست رفتن یک نیروی متخصص فقط به معنای خالی شدن یک صندلی در یک شرکت یا دانشگاه نیست. پشت هر مهاجرت موفق، سالها آموزش، هزینه خانوادگی، سرمایه اجتماعی و تجربه حرفهای وجود دارد. کشوری که یک پزشک، مهندس، پژوهشگر، ورزشکار یا کارآفرین را از دست میدهد، تنها یک فرد را از دست نداده؛ بخشی از سرمایهای را از دست داده که ساختن دوباره آن ممکن است سالها زمان ببرد.
از سوی دیگر، حضور نیروی کار مهاجر نیز به خودی خود نه تهدید است و نه راهحل. اگر سیاست کشور بر اساس یک برنامه روشن برای بازار کار، آموزش، مهاجرت، جمعیت و سرمایه انسانی تنظیم نشود، هم مهاجرت جوانان ایرانی ادامه پیدا میکند و هم چالشهای مربوط به مهاجران خارجی پیچیدهتر میشود.

آقای دنیامالی؛ جوان ایرانی برای بازگشت، بیش از «آغوش باز خیالی»، به چشمانداز روشن نیاز دارد. او باید بداند اگر بازگردد، میتواند شغل پیدا کند؛ اگر ورزشکار است، فرصت رقابت و پیشرفت خواهد داشت؛ اگر متخصص است، تخصصش ارزشگذاری میشود؛ اگر کارآفرین است، گرفتار موانع فرساینده نخواهد شد و اگر دانشجوست، آیندهای واقعی در انتظارش خواهد بود.مسئله امروز فقط این نیست که چگونه جوانان مهاجرتکرده را برگردانیم. مسئله بزرگتر این است که چرا بخشی از جوانان کشور، ماندن را پرریسکتر از رفتن میبینند؟
اگر پاسخ این پرسش پیدا نشود، هرقدر هم از «آغوش باز» سخن گفته شود، فرودگاههای کشور همچنان شاهد چمدانهایی خواهند بود که در جهت خروج بسته میشوند.
اینها حرفها فقط تیترهای خوبیاند
مهاجرت جوانان را نمیتوان با شعار متوقف کرد؛ همانطور که با یک بخشنامه هم نمیتوان اعتماد ازدسترفته را بازسازی کرد. این حرف ها فعلا فقط برای تیتر شدن جذابیت دارند. اما مساله اساسی حل نمی شود. راه بازگشت از مسیر اشتغال، ثبات اقتصادی، فرصت برابر، امنیت حرفهای، احترام به تخصص و امید به آینده میگذرد.آغوش باز زمانی معنا پیدا میکند که جوان ایرانی نه فقط هنگام بازگشت، بلکه پیش از تصمیم به رفتن نیز احساس کند جایی برای ساختن آیندهاش در کشور خودش دارد.
امروز شاید مهمترین شاخص موفقیت سیاست جوانان، تعداد کسانی نباشد که به کشور بازمیگردند؛ بلکه تعداد جوانانی باشد که اصلاً تصمیم به رفتن نمیگیرند. تمرکز ویژهتری بر سیاستهای واقعی حمایت از سرمایه انسانی، فرصتهای شغلی و فرهنگی و مدنی بفرمایید تا این آغوش نه تنها باز بماند، بلکه گرم و پایدار شود.
مهدی محمدی کلاسر- دبیر سرویس اجتماعی تابناک
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
و متاسفانه مدتیه که تابناک این مساله مهم و حیاتی رو رها کرده و به مهریه چسبیده
برید در کشور خودتون زادولد کنید و در شرایط سخت زندگی کنید. اگر اینجا شرایطتون سخته چرا در افغانستان نمی مونید زاد ولد کنید ؟
نزدیک به ۲۰ میلیون هستید نه سه چهار میلیون. الان هم در حال اشغال تمام مشاغل هستید . کدوم شغل سخت. سخت تر از معدن که همه ایرانی هستند ؟
مهاجرت نخبگان کشور را با مهاجرت نیروی کار افغانستان تقلیل ندهید این حاشیه پردازی مسوولان بی درد جامعه را نه تنهابیدار نمیکند بلکه بیشتر به خواب خوش می برد عزیزان مهاجرت فرزندان ایران به خارج بخصوص به غرب به دلایل مختلف است اول پارتی بازی وقبیله گرایی وعدم شایستگی علمی وتخصصی درانتخاب شغل وقتی جوان تحصیل کرده با مدرک ارشد یا دکتری میبیند چون پارتی ندارد جایش را نور چشمی گرفته سر خورده میشود ورنج زندگی در کشور بیگانه را با همه سختی اش تحمل می کند تا جایگاه علمی اش حفط شود دلیل دوم اساتید تنگ نظر ( توخود حدیث مفصل بخوان ازین مجمل ) سوم رانت و ثروت اندوزی احزاب وگروه های سفره خوار انقلاب و... دلیل چهارم تبلیغات وجاذبه های مادی که کشورهای بیگانه به راه انداخته اند که بعضا" کاذب می باشد ! با اطلاع حضوری که اینجانب از مهاجرین تحصیلکرده آمریکا دارم قریب به اتفاق دوست دارند به کشور عزیز ایران اسلامی بر گردند اما متاسفانه در مسوولین امر گوش شنوایی نیست اخیرا" سخنگوی دولت شوربختانه از بازگشت هنرمندان پیری چون معین سخن می گوید من که چند صباحی درآمریکا بودم این تصنیف خوانها را با اجرای کنسرت هایشان عامل بدبختی جوانان در غربت غرب میدانستم اینها سر پیری هوای وطن درسردارند فقط باید از امداد غیبی کمک بخواهیم ودعا کنیم جوانان ما بر گردند ودر جوامع غربی مستهلک نشوند آمین یا رب العالمین !
فقط آمار نخبگان دانشگاه شریف که به کشور آمریکا مهاجرت کردهاند نشان میدهد این جماعت با هدایت و صادرات مجانی سرمایه های انسانی به آمریکا.و..چه آسیبی غیرقابل جبران ناپذیری به کشورمان زده اند.
سالانه ده میلیارددلار بودجه کشور صرف نان واب وبرق وگاز ندرسه حمل ونقل ودارو ودرمان میلیونها افغان می شه وهرسال مبلغ کلانی ارز ازایران به افغانستان برای خانواده هاشون می فرستن ویکی ازعلل گرانی ارز وتورم در کشور بالای ده میلیون افغان هستن
ممنون از تابناک به این مساله توجه کرد
چرا باید افغانی وارد ایران کنند اونم جایگزین نخبگان ایرانی شوند نخبه میدیم افغانی قاتل و جانی وارد می کنیم در اصل تمدن ۶هزار ساله ایرانی دارن نابود می کنند
آفرین
حرف حساب
کشورهای دیگه پناهنده ی غیرقانونی رو چند سال تو کمپ دست به سر میکنند بعد هم پرتشون میکنند بیرون...ایشون میگه تابعیت بدید، چشم همین الان
با اخراج افاغنه از کشور کلی برق و آب و بهداشت و فضای آموزشی و امکانات کسری که کشور داره ، اصلاح و درست میشه
صاحبخونه ها که افغانی نیستند پول توی جیبشون رفته
از بیان شما به صورت غیر مستقیم استفاده می شود که افغان ها با شرایط سخت زندگی، بچه داری میکنند اما ایرانی در چنین شرایطی راضی به زندگی نیستند.
در حالی کشور نیاز به نیروی کار جوان دارد و باید زنان و مردان جوان ایرانی به فکر نیروی کار آینده ایران باشند.
بنابراین مقصر اصلی کیست؟
ما با ادغام شدن فرهنگ طالبان با فرهنگ خودمان مخالفیم
افغانها مجاز و غیر مجاز باید از ایران اخراج شوند
فقط بحث پرداخت حقوق و بیمه مطرحه
چون بسیاری از افغانها بعد دزدی یا جنایت از مرز خارج شده اند و این موضوع را همه می دانند
خوبه بخیل نباش .اینها هم باید ادغام بشن وشهروندی بگیرند مثل بقیه مهاجرین استانها به تهران .افغانهای مجاز را میگم
باشه تو غیر مجاز حساب کن .کشور نیاز دارند نیاز . خصوصا با کمبود نیروی جوان
جناب کارشناس. الان یک کارگر شما نان وآب مصرف کند سریع اخراج میکنی؟حتی ربات هم برق نیاز دارد.
کمی تفکر
این گلایه مطرح است که مالکان چرا به سرایدار مهاجر اعتماد داد ولی به امثال شما اعتماد ندارد چون تجربه دارندمالشان را به هموطنانش نمی سپارند
تعداد جرم و جنایتی که افغانها در مملکت ما انجام می دهند وحشتناکه
کی گفته افغانها پاک هستند
از افرادی که در محرومیت و با والدین بی سواد و گرسنه و پر زاد و ولد بوجود آمده باشد انتظار هیچ پیشرفتی نمی شه داشت 1
همین که بی محابا زاد و ولد می کنند یعنی برای خاک و وطن ما نقشه دارند
چرا تقابل ودو گانه ای ایجاد می کنید که هیچ ارتباطی نداره؟
سه میلیون مهاجر چهل وچهار سال است که در کشور هستند نه تنها اضافه نشدند که ادغام وشهروند هم نشدند.
کشور نیاز به کارگر و نیروی کار دارد نه مدرک به دست .قشر مهاجر نوع کارش سنخیتیبار کارگری آنهم امور شاقه وزیاننآور ندارد.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.