فرهنگی

در این دوره، شاهد حضور چهره‌هایی چون پیام دهکردی در «ابلوموف»، معتمدآریا و آذرنگ در «خنکای ختم خاطره»، پگاه آهنگرانی در «دستورالعمل‌های پرواز...»، حسین پاکدل و مارال فرجاد در «وقتی خروس غلط می‌خواند»، آتیلا پسیانی، ‎نگار جواهریان، پناهی‌ها در «نام‌بُرده»، رضا بهبودی در «خرده نان»، مسعود کرامتی و احمد ساعتچیان در «شازده کوچولو» و رویا تیموریان و مائده طهماسبی در «خانه برناردا آلبا» هستیم.

شبی که ماه کامل شد با دریافت هفت سیمرغ بلورین از جمله بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین بازیگر نقش اول زن، بهترین فیلم و بهترین کارگردانی پیشتاز این دوره از جشنواره شد. مسخره باز با چهار سیمرغ و متری شیش و نیم با سه سیمرغ در رده دوم و سوم قرار گرفتند. فیلم‌های ماجرای نیمروز، غلامرضا تختی و قصرشیرین هریک دو سیمرغ دریافت کردند و سرخپوست تنها سیمرغ بلورین جایزه ویژه هیات داوران را به دست آورد!

پیش‌فروش بلیت‌های فیلم سینمایی «آشغال‌های دوست‌داشتنی» در حالی آغاز شد و حکایت از رفع توقیف قطعی این فیلم دارد که سال پیشین در اتفاقی مشابه قرار بود، «عصبانی نیستم» پس از جشنواره فیلم فجر اکران عمومی شود؛ اما این ماجراها ماه‌ها بعدتر و پس از ایجاد فضای اعتراضی و جرح و تعدیل جدی این فیلم عملیاتی شد؛ آیا فیلم محسن امیریوسفی سرنوشت فیلم رضا درمیشیان را می‌یابد یا واقعاً این اثر اکران خواهد شد؟

«شبی که ماه کامل شد» ساخته نرگس آبیار با نامزدی در ۱۳ رشته، «ماجرای نیمروز رد خون» در ۱۱ رشته، «غلامرضا تختی» و «متری شش و نیم» در ۱۰ رشته، «قصر شیرین» رضا میرکریمی در هشت رشته، «مسخره باز»، «سرخپوست» و «قسم» در شش رشته نامزد دریافت جایزه شدند.

حرف و حدیث‌ها درباره آرای مردمی نیز همچنان وجود دارد و مسئولان جشنواره هنوز درباره واگذاری اخذ رای به سامانه تحت مالکیتِ صاحب یکی از فیلم‌های بخش اصلی جشنواره فیلم فجر، توضیحی ارائه نکرده‌اند و دبیر جشنواره فیلم فجر و متولیان رای گیری ترجیح داده‌اند در مقابل این رسوایی به کلی سکوت کنند و از کنار آن بگذارند. رئیس سازمان سینمایی نیز در رویکردی قابل تامل، هیچ واکنشی به این رسوایی نشان داده و سکوت پیشه کرده است.

دفاع فاطمه زهرا ـ علیهاالسلامـ از حریم امامت و ولایت بود که توانست از ترور حضرت علی ـ علیه السلام ـ جلوگیری کند و تا حدی جوّ متشنّج سیاسی آن روز مدینه را کنترل و حقّانیت حضرت علی ـ علیه السلام ـ را به مرور زمان ثابت کند تا در سال های بعد، با بیعت مردم با حضرت علی ـ علیه السلام ـ راه امامت تداوم یابد و فرزندان آن حضرت ادامه دهنده خط مشی سیاسی و مبارزاتی مادر نمونه شان باشند.

تا اینجا فیلم‌های «غلامرضا تختی» «سرخپوست»، «ماجرای نیمروز: رد خون»، «متری شیش و نیم»، «شبی که ماه کامل شد»، «قصر شیرین»، «مسخره باز» بیشترین توجه را به خود جلب کرده‌اند و با وجود آنکه گروهی از سینماگران به منتقدان و نویسندگان وعده داده بودند که «جان‌دار» پدیده جشنواره است، دقیقاً عکس این اتفاق افتاد.

به باور گروهی از منتقدان، «جان‌دار» و سازندگان پدیده تازه جشنواره فجر در بخش نگاه نو یا کارگردان‌های فیلم اولی هستند. غلامرضا تختی، متری شش و نیم، سرخپوست، ماجرای نیمروز ۲، شبی که ماه کامل شد، در صدر آرای مردمی... تا این لحظه نه مجموع آرای ماخوذه و نه شمار آرای فیلم‌های برتر اعلام نشده و مشخص نیست فیلم اول با چند رای از مردم فیلم اول جشنواره می‌شود؟ این عدم شفافیت، ابهام‌ها را دو چندان کرده است.

انتظار می‌رفت با روی کار آمدن حسین انتظامی که شعارش شفافیت است، آرای هر فیلم به تفکیک نیز اعلام شود اما حالا حتی مجموع آرای ماخوذه نیز تا روز نهم اعلام نشده است... چرا افکارعمومی نباید بدانند مدیران جشنواره فجر برای برگزاری چنین جشنواره‌ پرنقصی، چقدر دستمزد گرفته‌اند یا در پس پرده چند رای شمرده شده و فیلم برتر جشنواره فجر با چند رای انتخاب شده و یا چرا رای گیری را به صاحب یک فیلم واگذار کرده‌اند؟

«متری شیش و نیم» عقب تر از «ابد و یک روز» است و روستایی نتوانسته موفقیت خود را با یک موفقیت تازه پیوند بزند. در مقابل، «سرخپوست» یک اثر فوق العاده با یک فینال فاقد منطق روایی است. نطقه قوت هر دو فیلم، بازی تاثیرگذار نوید محمدزاده است. تا اینجا رقابت برای سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مردم میان حامد بهداد برای «قصر شیرین»، هوتن شکیبا برای «شبی که ماه کامل شد» و نوید محمدزاده برای «متری شیش و نیم» یا «سرخپوست» است.

«دیدن این فیلم جرم است» چه در روایت، چه در کارگردانی و چه در بازیها از ضعف جدی رنج می‌برد و برخلاف فضاسازی‌ها بدون هیچ مشکلی اکران می‌شود و بعید است فروش چندانی نیز داشته باشد. «23 نفر» نیز فاقد داستان پردازی و تعلیق جدی و ساختار روایی درست اما در مجموع یک فیلم شریف بر اساس روایتی ارزشمند محسوب می‌شد و به همین دلیل نقص‌های آشکارش کمتر مورد توجه قرار گرفت. این داستان ارزشمند می‌توانست با سناریوی قوی‌تر و کارگردانی مسلط‌تر، به فیلمی تبدیل شود...

همانگونه که انتظار می‌رفت فیلم‌ها روز ششم بین ضعیف و ضعیف‌تر در تناوب بود و به جز یلدا جبلی که بیش از این از او انتظار نمی‌رفت، علیرضا رئیسیان و مسعود بخشی حقیقتاً پایین تر از سطح انتظارات ظاهر شدند و تماشاگران حرفه‌ای را در سینمای رسانه شگفت زده کردند.

چنین مدلی در سال‌های اخیر اجرایی شده و برخی چهره‌های خاص در پوشش موسسه در تعامل با برخی معاونت‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اعتبارات بسیار کلانی دریافت کردند و در قالب تفاهنامه، برگزاری شماری از رویدادها و جشنواره‌های این وزارتخانه را در اختیار گرفتند.

انتظارها از «طلا» تازه ترین اثر پرویز شهبازی بالاست و در عین حال برخی که در اکران‌های خصوصی به تماشای «شبی که ماه کامل شد» نشسته‌اند به تمجید آن پرداخته‌اند و به همین دلیل این اثر برای نویسندگان و منتقدین کنجکاوی برانگیز است... بر اساس آئین‌نامه‌ای که برای جشنواره‌های وزارتخانه و حوزه‌های تخصصی‌اش در حال نگارش است، چارچوب اصول کلی جشنواره اعلام می‌شود...

همانگونه که انتظار می‌رفت، روز چهارم، روز متوسط‌ها بود و در عین حال برخلاف ادعای بعضی اعضای هیات انتخاب جشنواره، «زهر مار» یک تله فیلم ضعیف بود که حتی شاید در گیشه نیز فروش بالایی نداشته باشد. فیلم «متری شش و نیم» در روز شنبه 13 بهمن ماه در سانس 30 دقیقه بامداد به عنوان سانس ویژه در سینما آستارا تهران به نمایش در آمد. نمایش این فیلم به صورت سیاه و سفید که نشان داد اصل مشکل فنی بوده، با اعتراض تماشاگران مواجه شد... باهنر تیغ و ترمه را تماشا کرد...

میرکریمی فیلم به فیلم پخته‌تر شده و «قصرشیرین» به مراتب بهتر از «امروز» و «دختر» است و کارگردانیِ جدی در آن مشاهده می‌شود. کارگردان به خوبی حس عصبی حامد بهداد را مدیریت کرده و خشم مرسوم بهداد در این فیلم در ته وجودش ته نشین شده و او را شایسته دست کم نامزدی برای سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول کرده است.