اقتصادی

در حالی که فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها، رسما از پنجشنبه کامل اجرایی شده است، نگاهی به آمار منتشره در خصوص شاخص فلاکت جهانی در سال ۲۰۱۳ نشان می‌دهد که ایران در رتبه دوم شاخص فلاکت جهانی قرار گرفته و این امر بیش از پیش نگرانی‌ها درباره افزایش تورم و فشار بر زندگی افراد را افزایش می‌دهد.

مواردی که فعلا وجود داررد عکس هایی است که منتشر شده و بابک زنجانی گفته است که برای بانک مرکزی در دوره آقای هاشمی ارز می فروخته است... سرایدار ساختمان ما تنها کسی در ساختمان بود که از سبد کالایی بهره مند نشد، یعنی دقیقا فقیرترین فرد این مجموعه!... من فکر می کنم حالا که دوستان با واقعیت مواجه شده اند خود به خود در مورد خیلی از مسائل مسابه ما صحبت می کنند. به مرور می توانید تغییرات دیگر را در اظهارنظر آنها مشاهده کنید.

هجمه ها بر علیه دولت روحانی که از مدتها قبل شروع شده بود؛ طی روزهای اخیر و با افزایش بهای بنزین و گازوییل رسما وارد مرحله جدیدی شده است و بسیاری از جناح ها و گروه‌های مخالف و منتقد دولت اکنون فضا را برای حملات چند جانبه خود علیه دولت مساعد میبینند. در این میان پاسخ مسئولان دولتی به این انتقادات نیز در نوع خود جالب توجه است.

بر پایه برآورد‌ها کسری دولت در پرداخت یارانه نقدی، حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان است. با انصراف ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تن از دریافت یارانه نقدی، در مجموع ۱۲۰۰ میلیارد تومان به درآمدهای دولت افزوده است. با افزایش ۷۵ درصدی بهای بنزین حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان درآمد جدید برای دولت حاصل می‌شود تا کسری بودجه دولت جبران شود؛ گویا انصراف دادن یا ندادن از دریافت یارانه چندان دواطلبانه هم نبوده است!

در حالی که همه تلاش‌های خودروسازان برای افزایش دوباره بهای خودرو در سال ۹۲‌ شکست خورد، گویا اکنون با اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها، بار دیگر تلاش‌های زیر‌پوستی خودروسازان برای افزایش بهای خودرو آغاز شده و ‌همه این‌ها در حالی است که شورای رقابت، خبر از افزایش قیمت خودرو تا دو هفته آینده می‌دهد!

دولت از آمار انصرافی‌ها چندان راضی نیست و شریعتمداری می‌گوید، این آمار خوشایند نبوده است. ترکان خبر می‌دهد ‌به همه ‌نام‌نویسی کنندگان یارانه تعلق می‌گیرد. وزارت اقتصاد به همراه سازمان بازرسی شروع به ورود مستقیم به حساب‌های بانکی می‌کنند و از آن سو‌، بهای بنزین و گازوییل هنوز در ابهام کامل قرار دارد. سوت قطار هدفمندی زده شده ‌و تا چندی دیگر، این قطار حرکت خود را آغاز می‌کند!

در حالی که دیروز آخرین روز ‌نام‌نویسی افراد برای دریافت یارانه نقدی یا انصراف از آن بود‌ و پرونده آن تا امروز و فردا و در ‌‌نهایت ثبت‌نام‌های تکمیلی بسته خواهد شد، آمار غیر رسمی حاکی از آن است که تنها کمتر از 10 درصد از ایرانیان از دریافت یارانه نقدی انصراف داده‌اند.

پس از گذشت بیش از چند هفته از بحران اوکراین که منجر به تقابل شدید منافع روسیه و غرب و به ویژه ایالات متحده آمریکا در این منطقه شد، اکنون سخن از تحریم‌های اقتصادی علیه روسیه از سوی اتحادیه اروپا به سطح جدی‌تری رسیده است؛ تحریم‌هایی که همراه با بحران اوکراین، می‌تواند به سود و در راستای منافع ایران باشد.

در دو هفته اخیر، بازار موبایل و لپ‌تاپ، شاهد افزایش یکباره قیمت‌ها در محدوده ۱۰ تا ۱۵ درصد بوده ‌و این در حالی است که عملا نرخ ارز در کشور ـ که تأثیر مستقیمی بر بازار محصولات وارداتی همچون موبایل و لپ‌تاپ دارد ـ از پیش از آغاز سال جدید، تغییر‌ و نوسانات چندانی به خود ندیده است!

در حالی که بابک زنجانی هنوز به دلیل اتهامات وارده درباره‌ پرداخت نکردن پول نفت صادراتی ایران تحت بازداشت و بازجویی است، مقامات ترکیه به شدت نگران این ‌هستند که اظهارات احتمالی این شخص، منجر به آن شود که پای ترکیه به مسائل دور زدن تحریم‌ها توسط بابک زنجانی باز شود!

از چندی دیگر، فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها ‌کامل اجرایی خواهد شد و با افزایش بهای بنزین و گازوئیل و همچنین مشخص شدن خانوارهایی که یارانه نقدی به آن‌ها تعلق خواهد گرفت، عملاً دولت روحانی اقتصاد ایران را وارد مرحله دوم طرحی خواهد کرد که یکی از مهمترین تحولات اقتصاد کشور را به دنبال خود خواهد داشت؛ اما به راستی روحانی از چه پشتوانه‌ای برای اجرای فاز دوم در اوضاع کنونی برخوردار است.

در حالی که اخیراً آژانس بین‌المللی ارنژی اعلام کرده است که صادرات نفت ایران در ماه فوریه به رقم ۱.۶ میلیون بشکه در روز افزایش یافته است؛ تحلیل‌های فراوانی از چرایی این موضوع و ناتوانی ایالات متحده برای فشار بر ایران مطرح شده است. فارین پالیسی در گزارشی چرایی این موضوع را مورد توجه و بررسی قرار داده است.

موضوع ورود دولت به حساب‌های شخصی افراد برای راستایی‌آزمایی مندرجات در فرم ‌نام‌نویسی دریافت یارانه نقدی، از مدتی پیش به ‌چالش اساسی برای دولت تبدیل شده است؛ چالشی که منجر به آن شد تا بسیاری در برابر این وضعیت‌ موضع‌گیری کنند و در نتیجه، دولت را به بی‌قانونی در این زمینه و شکستن حریم خصوصی افراد متهم کنند.

در حالی امسال نیز حقوق کارگران و همچنین کارمندان کمتر از نرخ رشد تورم تعیین شد که تنها گویا یک دلیل منجر به آن شده بود که کارگران با قلبی مطمئن به این افزایش کمتر از تورم رضایت دهند. این دلیل چیزی نبود جز قول دولت و کارفرمایان برای بازنگری در افزایش حقوق در صورت کاهش نیافتن نرخ تورم در سال ۹۳.

شاید برخی به اشتباه این گونه می‌پندارند که شکست اقتصادی دولت روحانی در طرح هدفمندی یارانه‌ها به معنای شکست سیاسی دولت است و دستاویزی برای بازی‌های سیاسی آن‌ها؛ اما واقعیت این است که هر گونه نقص و کاستی در اقتصاد کنونی که منجر به وخیم‌تر شدن اوضاع اقتصادی شود، پیش از آنکه شکست دولت روحانی باشد، شکست اقتصاد در کلیت آن است.

از روز گذشته که اطلاعات بیشتری درباره چگونگی ‌نام‌نویسی برای دریافت یارانه نقدی از سوی برخی مسئولان دولتی منتشر شده،‌ یک موضوع منجر به برانگیخته شدن حساسیت در برخی رسانه‌ها و افکار عمومی شده است؛ موضوعی که شب گذشته شاپور محمدی، معاون وزیر اقتصاد آن را بیان کرد که عبارت بود از مجوز دولت برای سرکشی به حساب‌های بانکی افراد برای راستی‌آزمایی.