اقتصادی

امروز وضعیت اقتصاد کشور، به گونه‌ای رقم خورده که شاید بهترین نامی که بر آن می‌توان نهاد، یک اقتصاد مبتنی بر دلالی است و نه اقتصاد مبتنی بر تولید. این امر بیش از هر چیز در چند سال گذشته به چشم می‌آید و روانه شدن سرمایه‌های کلان به عرصه‌هایی چون بازار ارز و طلا و زمین، شاهدی بر آن است؛ اما این بازار دلالی و واسطه‌گری از یک منبع بزرگ تغذیه می‌کند که دولت مستقیم در قبال آن مسئول است.

پس از گذشت ماه‌ها از ادامه بحران در اتحادیه اروپا، اکنون اقتصاد بریتانیا در معرض خطر جدی ناشی از اشاعه پیامدهای این بحران به آن کشور قرار دارد. جرج اسبورن، تحلیلگر و مشاور اقتصادی در بریتانیا، امروز در مصاحبه‌ای خشم خود را از رفتار بد رهبران اتحادیه اروپا در قبال بحران نشان داده و گفته است، روند بهبود اقتصاد بریتانیا به دلیل این بحران، دچار مرگی خاموش می‌شود.

خبر افزودن وایتکس به شیر، چند گاهی است که ادامه دارد؛ از زمان شایعه شدن این خبر، تا تأیید مدیر عامل یکی از شرکت‌های صنایع لبنی تا تلاش دولت و انجمن صنایع لبنی برای تکذیب آن، همچنان افکار عمومی درگیر این معضل و خبر هستند. امروز اما خبر دیگری می‌رسد از اینکه وایتکس به شیر تولیدی در واحدهای سنتی افزوده می‌شود، نه صنعتی!

چند روزی است که سر و صدای افزایش بهای نان بلند شده است، در حالی که دولت پیش از این اعلام کرده بود، تا‌ پیش از اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها، بهای نان افزایش نخواهد داشت. در این میان گفته می‌شود که افزایش بهای خرید تضمینی گندم از کشاورزان، دلیل افزایش قیمت نان است؛ اما تناسب میان این دو افزایش قیمت چیست؟

سه تغییر مدیریتی در وزارت صنعت و معدن و تجارت از پکن، رواج زیرمیزی برای دریافت ارز با نرخ مرجع، گلایه چایکاران از دیرکرد در دریافت مطالباتشان و معرفی ایران برای سمت دبیر کلی اوپک، از مهمترین اخبار اقتصادی در هفته گذشته بودند.

نوسانات پراکنده در بهای اقلام خوراکی و مصرفی سبد خانوار در این هفته به روشنی دیده می‌شود. پژوهش‌های میدانی خبرنگار تابناک، حاکی از آن است که بهای برخی از اقلام در این هفته شاهد کاهش بوده، برخی دیگر بدون تغییر باقی مانده و شماری نیز شاهد افزایش قیمت بوده‌اند.

یکی از مقامات آمریکایی اعلام کرد: قرار است به زودی، ایالات متحده فهرستی از کشورهای معاف از تحریم‌های مالی علیه ایران را انتشار دهد؛ هنوز جزییات دقیقی از این فهرست و شمار کشورهایی که شامل آن هستند، به دست نیامده، ولی این کار آمریکا نشان می‌دهد، تحریم نفت و مؤسسات مالی ایران برای اقتصاد جهانی، پیامدها و آثار منفی و مخربی در پی دارد.

بر پایه برآورد کار‌شناسان و تحلیلگران، رقابت میان ایران و عربستان سعودی بر سر رسیدن به دبیر کلی اوپک، راه را برای یک کشور سوم درباره انتصاب به این سمت باز می‌کند. روز گذشته، غلامحسین نوذری، وزیر اسبق نفت کشور به عنوان کاندیدای تهران برای سمت دبیر کلی اوپک، رسما از سوی رستم قاسمی معرفی شد. این در حالی است که عربستان سعودی نیز پیشتر کاندیدای خود را، مجید مونیف ـ که یک شخصیت شناخته شده در این کشور است ـ معرفی کرده بود.

بهای هر اونس طلا در بازارهای جهانی، همچنان در حال افزایش است و برای چندمین روز پیاپی، روند صعودی بهای طلا در بازار جهانی را می‌بینیم. این در حالی است که بهای طلا در بازار تهران، پس از یک اوج‌گیری، یکباره شاهد نوسانات اندک و متمایل به کاهش است. نرخ ارز در چند روز گذشته، کمترین نوسان را به خود دیده و در همین حال، نفت اوپک بر خلاف نفت برنت و وست تگزاس در حال سقوط است.

گروه فناوری اریکسون اعلام کرد که تا پنج سال آینده، میزان گوشی‌های تلفن همراه که به شبکه مخابرات متصل هستند، از میزان جمعیت زمین پیشی خواهد گرفت؛ بنابراین، پیش‌بینی شده است که تا سال ۲۰۱۷ شمار تلفن‌های همراه در شبکه مخابرات به میزان ۹ میلیارد عدد خواهد رسید، در حالی که اکنون این رقم، معادل 6.2 میلیارد عدد است. در همین حال پیش‌بینی می‌شود، تا سال ۲۰۱۷ جمعیت کره زمین به 7.4 میلیارد نفر برسد.

رسانه‌های غربی با اذعان به اختلاف نظرات در اوپک به ویژه میان ایران و عربستان، از این امر به عنوان اتفاقی خوشایند یاد می‌کنند و با خوشحالی پیرامون آن می‌نویسند. این در حالی است که فلسفه وجودی اوپک از آغاز بر آن استوار بود که هماهنگی حداکثری را میان اعضا و برای مقابله با جریان‌های اقتصادی به ویژه از سوی غرب ایجاد کند.

رؤسای جمهوری چین و روسیه، روز سه شنبه اعلام کرده‌اند به دنبال نزدیک کردن کشور‌هایشان به یکدیگر در مناسبات اقتصادی و استراتژیک هستند. این امر از آن روی صورت می‌گیرد که هر دوی آنها به دنبال بهره‌گیری از دیگری برای تنظیم روابط خود با ایالات متحده هستند.

امروز یا روزهای آینده، احتمالا رئیس‌جمهور بسته پیشنهادی خود را برای نجات اقتصاد جهان را ارائه می‌کند. مردم ایران امیداورند، بخشی از این پیشنهادها برای نجات جهان، کمکی هم به اقتصاد کشور خودمان بکند و دست‌کم بتواند تورم عنان گسیخته را اندکی کاهش دهد. راستی کسی برای حل مشکلات اقتصادی ایران بسته‌ای ندارد؛ یا دارد و بی‌خیال آن شده است؟

شاید به رغم تصورات عمومی، کاهش بهای جهانی نفت در دو ماه گذشته، بنا بر افزایش بهای نفت بر دلیل ادامه تنش‌ها در منطقه خاورمیانه و به ویژه مسأله هسته‌ای ایران بود؛ اما یک نگاه دقیق می‌توانست از مدتی پیش، این کاهش بهای نفت را پیش‌بینی کند. در نتیجه باید گفت که روند کاهشی بهای نفت در بازار جهانی، رویدادی عجیب نیست.

سرمایه‌گذاری‌های بزرگ چین در اروپا ـ که همواره از سوی مقامات چینی با نام‌هایی چون مسئولیت‌پذیری در تجارت بین‌الملل و کمک به بازسازی اقتصاد اروپا عنوان شده ـ در پایان برای چین، یک شمشیر دولبه است که هم آمریکا و هم اروپا را با آن به زیر یوغ اقتصادی خود خواهد آورد. اکنون آینده اروپا به سمتی می‌رود که چین در آن بزرگترین سهامدار پروژه‌های اقتصادی خواهد بود.

چندین سال پیاپی است که سخن از کسری بودجه دولت به میان می‌آید؛ این کسری بودجه در نتیجه کاهش درآمدهای دولت است که سرانجام برای جبران آن، راه‌هایی چون کاهش هزینه‌های جاری و عمرانی کشور است؛ جابجایی در ردیف‌های بودجه و یا استقراض از بانک مرکزی و انتشار پول بدون پشتوانه است که هر کدام پیامدهای منفی اقتصادی به دنبال دارد. حال آن که در سال‌های گذشته با همه این موارد در اقتصاد کشور روبه‌رو بوده‌ایم.