اقتصادی

بحران اجاره‌بها در مهرماه ۱۴۰۴ به اوج خود رسیده و ضربان رفاه عمومی را کندتر از همیشه کرده است؛ به طوری که براساس گزارش‌های رسمی ، تورم سالانه بخش اجاره مسکن به رقم نگران‌کننده ۳۶.۵ درصد رسیده و فشار تورمی بالا همچنان دامن مستأجران را گرفته است.

این گزارش فقط دربارهٔ یک ماشین راه سازی نیست؛ دربارهٔ نسلی از مردانی است که با دست‌های روغنی و چشمانی دقیق، خاک ایران را شیار زدند، مسیرها را صاف کردند و معنای واقعی مهندسی را روی بیابان‌ها پیاده کردند. یکی از آن‌ها پدربزرگ من بود؛ مردی با قامتی کوتاه اما اراده‌ای به بلندی کوه.

در میانه‌ روند پرحاشیه ادغام بانک آینده با بانک ملی، انتشار نامه‌ای از سوی کارکنان و سهام‌داران، بار دیگر پرده از پرونده‌ای قدیمی و پرابهام برداشت.

در حالی که گرانی گوشت، مرغ و لبنیات هر روز سفره‌های مردم را کوچک تر می‌کند، اخیرا سویه جدید تب برفکی در دامداری‌های کشور، زنگ خطر کاهش تولید و جهش قیمتی را بیشتر از قبل به صدا درآورده است و جای این سوال است که آیا سوءمدیریت در کنترل مرزها و تأمین واکسن، کمبود و گرانی اقلام پروتئینی را تشدید خواهد کرد؟

سایه سنگین نوسانات ارزی هفته‌های گذشته بر سر قیمت‌های خودرو همچنان سنگینی می‌کند؛ به طوری که بررسی قیمت ها از بازار خودرو پرده از یک « افزایش خاموش» پرده برمی‌دارند؛ افزایشی که نتیجه انتظارات تورمی و جهش‌های قبلی دلار است و اکنون با اعمال قیمت‌های جدید کارخانه‌ای جیب خریداران را نشانه رفته است.

در حالی که سازمان‌های هواپیمایی از تعیین سقف قیمت برای پرواز‌های داخلی صحبت می‌کند، اما برخی ایرلاین‌ها با «جریمه کردن مسافران»، عملاً مصوبات رسمی را پاره کرده‌اند تا ثابت کننند که در جنگ میان قانون و سود ایرلاین‌ها، جیب مردم قربانی نهایی است.

اختلاف قیمت‌ باورنکردنی در بازار خودروهای وارداتی ایران، مدل‌های کارکرده را به قیمتی فراتر از انتظار رسانده است؛ جایی که یک پورشه ماکان قدیمی تا ۱۹ میلیارد تومان و یک تویوتا لندکروز دست‌دوم تا ۴۰ میلیارد تومان معامله می‌شود، در حالی که مدل‌های مشابه صفر یا قدیمی این خودروها در دبی ، حتی به یک‌دهم این قیمت‌ها هم نمی‌رسد.

با گذشت بیش از یک دهه از رد طرح ادغام صندوق بازنشستگی «آینده‌ساز» در سازمان تأمین اجتماعی، حالا دولت چهاردهم بار دیگر به سراغ همان مسیر رفته؛ تصمیمی پرچالش که در ظاهر هدفش ساماندهی صندوق‌هاست، اما در عمل بار مالی و مدیریتی یک صندوق زیان‌ده را بر دوش مردم و منابع عمومی می‌گذارد.

با وجود آنکه ایران در طول دهه‌های گذشته شبکه گسترده‌ای از فرودگاه‌های محلی و بین‌المللی ایجاد کرده، اما امروز بسیاری از این زیرساخت‌ها نه‌تنها با استانداردهای جهانی فاصله دارند، بلکه در عمل کارایی لازم برای پشتیبانی از صنعت هوایی مدرن را نیز از دست داده‌اند. فرودگاه‌هایی که زمانی نماد پیشرفت و دروازه ورود مسافران خارجی بودند، حالا بیش از هر چیز یادآور بوروکراسی، کمبود بودجه، و ناهماهنگی میان نهادهای مختلف در وزارت راه و شهرسازی هستند.

آینده بازار لبنیات کشور در هاله‌ای از ابهام است به طوری که هم قیمت شیر خام از قیمت مصوب رسمی فراتر رفته است و هم دو چالش اساسی مانند کمبود خوراک دام و شیوع تب برفکی وضعیت را به ویژه در دامداری های استان تهران بحرانی کرده است.

مدتی قبل یکی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس اعلام کرد که نزدیک به ۱۰۰ میلیارد دلار ارز صادراتی به کشور بازنگشته است. اما حالا اتاق بازرگانی این ادعا را تا حدودی رد کرده و موضع متفاوتی اتخاذ کرده است. این اختلاف نظر، نقش بانک مرکزی در شفاف‌سازی آمار و ارقام مربوط به تعهدات ارزی را بیش از پیش پررنگ‌تر کرده است

در پی انحلال بانک آینده و ادغام این بانک خصوصی در بانک ملی ایران، رئیس قوه قضائیه با تاکید دوباره بر ضرورت دقت و سرعت در اجرای فرآیند «گزیر»، نقش کلیدی بانک مرکزی در پیشگیری از بحران‌های مشابه را برجسته کرد.

مرکز آمار ایران تصویری تلخ از وضعیت معیشت مردم اعلام کرده است که کالاهایی مانند لوبیا چیتی و برنج ایرانی درصد افزایش قیمت و گرانی قرار دارد که این جهش‌های قیمتی در کالاهای استراتژیک، زنگ خطر «ناامنی غذایی» را به صدا درآورده است.

بررسی صورت‌های مالی ایران‌ زمین نشان می‌دهد این بانک خصوصی در شش‌ماه نخست سال، در هر ساعت بیش از سه‌میلیارد تومان زیان ثبت کرده است؛ نشانه‌ای تکان‌دهنده از عمق ناترازی و بدهی انباشته‌ در یک بانک زیان ده به نام ایران زمین!

در غیاب یک نهاد پاسخگو، گرانی بی‌سابقه برنج به یک بازی اتهام‌زنی تبدیل شده است؛ به طوری که برنج طارم به کیلویی ۳۵۳ هزار تومان رسیده است و هیچ نهادی مسئولیت این بازار آشفته را بر عهده نمی‌گیرد.

با گران شدن کالا‌های اساسی درحالی که کاهش محسوسی در مصرف برنج و لبنیات به وجود آمده است، اما این اقلام پروتئینی هستند که بیشترین فشار اقتصادی را بر سفره مردم تحمیل کرده و با سهم خیره کننده‌ای در صدر کاهش مصرف قرار گرفته‌اند.